Selektor za dokumentarni film

Rodjen 1925. godine u Krku. Posle Drugog svetskog rata studirao je slavistiku u Zagrebu. Od 1948, u Beogradu, profesionalno radi na filmu. Bio je saradnik istaknutih filmskih reditelja: Vladimira Pogacica, Radoša Novakovica, Soje Jovanovica, Zivojina Pavlovica, Gorana Paskaljevica, Slobodana Šijana.... Kao reditelj debituje 1956. godine pricom “LJUTKO” u omnibusu “Cipelice na asvaltu”. Njegov prvi celovecernji film su “ZEMLJACI” (1963) u kome je sa velikim uspehom debitovala Eva Ras.

Najuspešniji su filmovi: “OPKLADA” 1971 (dobitnik Velike bronzane arene na festivalu u Puli i uspešno ucestvovanje na BIENALU u Becu) i “TRAGOVI CRNE DEVOJKE”, koji ucestvuje u zvanicnom programu Berlinskog festivala 1972. godine.

Realizovao je i veci broj dokumentarno-biografskih filmova znacajnih licnosti iz oblasti kulture (o kompozitoru Stevanu Mokranjcu) i sportskih legendi (Moša Marjanovic, Stjepan Bobek, Rajko Mitic, Dragan Dzaji, Dragoslav Šekularac i Radivoje Korac).

BOGATSTVO ZIVLJENJA

Od ukupno132 prijavljenih dokumentarnih filmova u program Festivala izabrano je 65 filma. Gotovo isti je broj filmova koji nece biti prikazani - 67. Mnogo?! Postavlja se pitanje, kakav je to bio kriterij za izbor filmova u festivalski program?

Svi prijavljeni filmovi ispunjavali su propozicije Festivala, od najduzeg koji traje dva sata i dvadeset i sedam minuta do najkraceg od jednog minuta i pedeset i pet sekundi. Kao i uvek, po temi mozda slicni ali po obradi razliciti filmovi, po problemima aktuelni, uglavnom usresredeni na licne sudbine, što odrzava i bogatstvo i sloznost zivljenja. Bez obzira u kom ambijentu se dogada, na selu, u gradu, u zemlji ili inostranstvu. Svi ti brojni filmovi iskazuji i licni stav, rukopis, sklonost i slabost stvaraoca filmova. Okolnosti pod kojima su radili sigurno su veoma razliciti, ali utisak je da su svi radeni po izboru samih autora i uobliceni po meri vlastitog ukusa i potrebe.

Uvek je dokumentarni film imao problem: kako da ga vidi što više gledalaca. Televizija ga je upotrebila kao deo vremena u ispunjavanju svog prorama i prakticki izvršila veliki uticaj na trajanje, odnosno duzinu dokumentarnog filma. Ta okolnost uticala je znacajno i na ovogodišnju produkciju dokumentarnog filma. Vecina filmova se prilagodila tim standardima.

Izbor filmova za ovaj festival uraden je tako da u vremenski ogranicenom trajanju Festivala imamo što bolji p r e g l e d tih razlika i u temama, i u obradi, i u ozbiljnosti, i u opuštenosti,opštoj slobodi pristupa realizaciji filma kao cinjenici. To ne znaci da sama dela po sebi zadovoljavaju ocekivani kvalitet nas gledalaca na Festivalu. Zato se i od preostalih filmova koji nisu u programu moze sastaviti još jedan slican program.

Documentary film selector

Born in Krk in 1925. After the WW II, he studied the Slavic languages in Zagreb. Since 1948, professionally working on film in Belgrade. He cooperated with the following prominent directors: Vladimir Pogacic, Radoš Novakovic, Soja Jovanovic, Zivojin Pavlovic, Goran Paskaljevic, Slobodan Šijan... He makes his debut as a director in 1956 with the story "Grumpy" in the omnibus "Little shoes on asphalt". His first feature movie is "Compatriots" (1963), which was also a successful debut of the actress Eva Ras.

His most successful films are the following: "THE BET" 1971 (winner of the Bronze Arena at the Pula Festival, and well received at the Vienna Viennale) and "TRACES OF A BLACK HAIRED GIRL", screened within the official program of the 1972 Berlin Festival.

He made numerous documentaries about biographies of eminent artists (composer Stevan Mokranjac) and sports legends (Moša Marjanovic, Stjepan Bobek, Rajko Mitic, Dragan Dzajic, Dragoslav Šekularac and Radivoje Korac).

PLEASURES OF LIFE

Out of a total of 132 documentaries submitted to the Festival program, only 65 were selected. Almost the same number of films are not going to be screened - 67. A lot?! This poses a question, what were the criteria used for the selection of films to the festival program?

All submitted films were in compliance with the Festival rules, from the longest one, with the duration of two hours and twenty seven minutes, to the shortest, lasting one minute and fifty five seconds. As always, they are maybe similar in theme, but different in treatment, contemporary in problems they deal with, mostly focused on personal destinies, which mirrors both the pleasures and the complexity of life, regardless of where the story takes place, in a village, town, here or abroad. All these films express a personal attitude, style, inclinations and weaknesses of the authors. The circumstances under which they were working are certainly very different, but one feels that they were all made by choice of the authors themselves and shaped according to their own taste and need.

The documentary film has always faced a problem: how to be shown to as many spectators as possible. The television has used it to fill the gap in its program, and practically influenced the duration of the documentary. This circumstance has significantly affected this year's production of documentary film. The majority of the films has adapted to these standards.

The selection of films for this festival was such that, in a limited period of time, we will be offered as good a REVIEW as possible showing those diversities both in themes, treatment, seriousness, ease, overall liberal approach to the making of the film as a fact. This does not mean that the works themselves meet the quality we, viewers expect from the Festival. Therefore another, similar program could be made up of the films not selected to the official program.

Roden je 1939. u Cacku. Gimnaziju je ucio u Cacku, Šapcu i Beogradu. Na Akademiji za pozorište, film, radio i TV diplomirao u prvoj klasi filmske rezije kod profesora Aleksandra-Saše Petrovica. Izmedu šezdesetih i sedamdesetih prošlog veka radio kao pomocnik rezije kod Mladomira Puriše Ðordevica.

Igrani i TV filmovi:

1970. ''Bube u glavi''
1971. ''Prvo ubistvo''
1972. ''Film BEZ reci''
1973. ''Noc od paucine''
1975. ''Testament''
1976, ''Od 5 do 7''
1978/79. ''Kvar''
1970/80. ''Snovi, zivot, Filipa Filipovica''
1980/81. ''Decko koji obecava''
1982. ''Ziveti kao sav nomalan svet''
1985. ''Una''
1986. ''Karlovacki dozivljaj''
1988. ''Cavka''
1990. ''Devojka sa lampom – Barili''
1991. ''Uvod u drugi zivot''
1993/94. 'Ni na nebu ni na zemlji''

VANBRACNA VEZA SA TELEVIZIJOM

Pedeset godina je i za ljudski vek mnogo vremena, a tek za jedan filmski festial kratkometraznog i dokumentarnog filma? Pedesetogodišnjacima nisu više potrebni komplimenti i laskanja – potrebna im je mudrost, malo zdravlja i malo novca za udoban zivot.

Publika, kritika i ziri ce krajem marta steci uvid u zdravstveno stanje ovog festivala i overiti zvanicnu dijagnozu.

Kao jedan od selektora koji je utucao na izbor programa kratkog igranog, animiranog i eksperimentalnog filma, usudujem se da kazem nekoliko reci o zdravstvenom stanju našeg pedesetogodišnjka, ali više sa jedne subjektivne pozicije nadrilekara kome je veoma stalo do zdravstenog stanja pacijenta.

Pedesetogodišnjak – Festival je uglavnom dobro. Njegov zivot je bio pun iskušenja, stresova i potresa. Cesto je bio gladan, bos i go. Bio je pretresan i hapšen – bio je prisilno mobilisan i ranjavan na raznim, uglavnom besmislenim frontovima.

Njegov fizicki izgled je zapušten, ali je na svojim nogama i još uvek cvrsto gazi.

Psihicki zivot mu je haotican. Veoma je uznemiren i uzdrman svim uzasima koje je preziveo. Povremeno koristi lekove, ali mu je san uglavnom dobar, savest mirna.
Pun je razloznih i bezrazloznih strahova, povremeno drhti i treperi, ali i to je "filmski i televizijski".
Njegov emotivni zivot poslednje decenije nije narocito bogat – obelezen je još uvek vanbracnom vezom s televizijom. Ta veza je zaceta na interesu i nije obecavala ništa dobro. Ali ko zna? Pedesetogodišnjaci moraju biti realisti, nije baš sve u ljibavi.

Ko zna šta ce biti rezultat zakasnelog ocinstva izmedu zrna i linije? Zrno postaje sve linijastije, a linija sve zrnastija.

Vazno je da je ovaj naš grad ponosan na svog pedesetogodišnjaka.

Nadamo se da ce slavljeniku krenutu na bolje. Ima nade. Na prijavljenim filmovima to se vec oseca.

Mladi su na strani Festivala.
Najvrednije ideje i nagoveštaji stizu sa fakulteta, iz škola i "obdaništa", iz Beograda, Vranja, Cacka, sa lokalnih i centralnih televizija.

Kratki igrani film, eksperimentalni film i animirani film imaju ovde ozbiljnu buducnost ako dobiju razumevanje kulturne javnosti i institucija. I, naravno, finansijsku podršku u granicama realnih mgucnosti.

Veliki broj mladih školovanih ljudi ceka svoju šansu i, ako je dobije, iskoristi je; to je dokaz "kulturnog sazrevanja" ove sredine. To sazrevanje ce doneti ogromne koristi. Sve što se ulozi u film i televizuju vratice se stostruko pod uslovom da se ulaze u najbolje ideje, pojedince, i grupe.

Ljubav prema vizuelnom izrazavanju se kod nas posle dugih godina stradanja uvecava. Mladi, i sredovecni i stari, ispunjeni su bolom, trpljenjem i patnjom koja trazi da izade napolje – kroz kreativni iskaz lišen patetike i kukumavcenja, kroz radost i hrabrost.

Pomozimo da se otvore ti cepovi i da nas dodirne i okupa slatki vizuelni nektar nove berbe, jednog novog zivota u jednom novom veku.
Ziveli!

Roden je u Uzicu 1955. godine. Studirao je na prirodno-matematickom fakultetu u Beogradu. Animacijom se bavi od 1981. godine. Autor je velikog broja komercijalnih animiranih filmova i devet autorskih. Dobitnik je brojnih domacih nagrada i medunarodnog priznanja ''Zlatni vitez'' na festivalima u Moldaviji i Moskvi.

Born in Uzice in 1955. Studied at the Faculty of Science and Mathematics in Belgrade. Engaged in animation since 1981. Author of a number of commercial animated films and nine auteur films. Winner of numerous Yugoslav and the "Golden Knight" award at the festivals in Moldavia and Moscow.

Ranko Munitic, roden je 1943, od 1961. piše o filmu, animaciji, stripu, dokumentarnom filmu, umetnickoj fantastici, televiziji, glumi i glumcima...

Napisao više scenarija za crtane filmove, napravio nekoliko dokumentaraca, zatim seriju televizijskih portreta dvadeset domacih sineasta i osamdeset glumaca.
Radio kao clan žirija i selekcionih komisija na dvadesetak svetskih festivala kratkog i animiranog filma, od Anesija i Krakova do Lila i Hirošime.

Priredio po svetu stotinak retrospektiva ''Zagrebacke škole crtanog filma'' i ''Beogradske škole dokumentarnog filma''.

Napisao više knjiga - brojne posvecene animaciji i dokumentarcu: ''Beogradska škola dokumentarnog filma'' (1967), ''O animaciji'' (1973), ''O dokumentarnom filmu (1975), ''Kinematografska animacija u Jugoslaviji'' (1979), ''Dokumentarni film - da ili ne?'' (1982), ''Zagrebacki krug crtanog filma'', IV toma (1978 - 1986), ''Uvod u estetiku kinematografske animacije'' (1982), ''Pola veka animiranog filma u Srbiji'' (1999) i druge.

Ranko Munitic was born in 1943. Since 1961, writing about film, animation, comic books, documentary film, fantasy, television, acting and actors...

He wrote numerous cartoon scenarios, made a number of documentaries, series of TV portraits of twenty domestic cineasts and eighty actors and actresses.

Worked as a member of jury and selection committees for around twenty world festivals of short and animated film, from Annecy and Cracow to Lille and Hiroshima.

Organized around one hundred retrospectives of the "Zagreb School of Animated Film" and "Belgrade School of Documentary Film" around the world.

Wrote a number of books - many of them dedicated to animation and documentary film: "Belgrade School of Documentary Film" (1967), "About Animation" (1973), "About Documentary Film" (1975), "Cinematographic Animation in Yugoslavia " (1979), "Documentary film - yes or no?" (1982), "Zagreb cartoon circle" in four volumes (1978 - 1986), "Introduction to the Aesthetics of the Cinematographic Animation" (1982), "Half a century of animated film in Serbia" (1999) etc.

Filmski reziser i scenarista, redovni profesor Univerziteta umetnosti u Begoradu, u penziji. Roden 1930. godine na Cetinju.
Diplomirao filmsku pozorišnu reziju na Akademiji za pozorište i film 1954. u Beogradu
Filmsku reziju na Visokoj filmskoj školi (IDHEC- u) Pariz, 1957.
Na Fakultetu dramskih umetnosti u Beogradu predavao filmsku reziju i bio Dekan na istom fakultetu. Profesor po pozivu na Univerzitetu Kvebek u Nontrealu (Kanada).
Pored ucešca na jugoslovenskim festivalima, njegovi filmovi su ucestvovali u zvanicnom programu, u Kanu, Moskvi, Cikagu, lajpcigu, Kairu, Sna Sebastijanu, Rio de Zaneiru...
Kao reditelj i scenarista ostvario je osam igranih i cetrdeset dokumentarnih filmova. Medu njima najznacajniji su: ''DAN CETRNAESTI'', ''LELEJSKA GORA'', ''DERVIŠ I SMRT'' i ''DOROTEJ'' (igrani), ''ZUBLJA GRAHOVACKA'', ''CETVRTA STRANA'', ''EKSELENCIJE'', ''KAD TI, KAO LICNOST, NESTAJEŠ'', ''KAPA LOVCENSKA'', ''ŠPANIJA NAŠE MLADOSTI'', ''UMIR, KRVI'' (dokumentarni).
Dobitnik je više nagrada, medu kojima i dve Zlatne arene.

Film director and screenwriter, professor at the Art University in Belgrade, retired. Born in Cetinje in 1930.
Graduated in film and stage directing from the Theater and Film Academy in 1954 in Belgrade and in film directing from the IDHEC in Paris in 1957.
Worked as professor of film directing and was appointed dean of the Faculty of Dramatic Arts in Belgrade. Associate professor at the Quebec University in Montreal, Canada.
Apart from a number of Yugoslav festivals, his films were also screened within the official program in Cannes, Moscow, Chicago, Leipzig, Cairo, San Sebastian, Rio de Janeiro...
As director and screenwriter, he made eight feature and forty documentary films, among which: "THE FOURTEENTH DAY", "MOUNT OF LAMENT", "DERVISH AND DEATH" and "DOROTEJ" (feature films), "A TORCH FROM THE BATTLEFIELD", "FOURTH SIDE", "EXCELLENCIES", "WHEN YOU, AS A PERSON, DISAPPEAR", "KAPA LOVCENSKA", "THE SPAIN OF OUR YOUTH", "UMIR, KRVI" (documentaries).
Winner of a number of awards, among which two Golden Arenas.

Filmski i TV reditelj i scenarista (Novi Sad 1941). Za Neoplantu iz Novog Sada realizovao je oko 15 dokumentarnih i tri igrana filma, u kojima je najcešce i koscenarist.
Tematski okrenut savremenim, aktuelnim problemima vojvodanske sredine.
Od njegovih dokumentarnih filmova izdvajaju se: ''TEST'' (1967), ''IDVOR PUPIN'' (1976) i ''POBEDICEMO'' (1979), svi nagradeni na festivalu u Beogradu, te, ''PINKI'' (1978), ''BALADA OBEŠENIH'' (1981) i ''POVRATAK'' (1984). U IGRANOM PRVENCU ''parlog'' (1974, Bronzana arena za reziju u Puli), na madarskom jeziku po scenariju F.Deaka, bavi se problematikom sela koje napuštaju mladi. U ''TROFEJU'' (1979. velka Zlatna arena u Puli), koscenarista je s Deakom, a u ''ZALASKU SUNCA'' (1982) koscenarista sa Evom Ras.

Film and TV director and screenwriter, born in Novi Sad in 1941. Working for Neoplanta in Novi Sad, he directed around 15 documentary and three feature films, in some of which he was also a co-screenwriter. Dealing with contemporary problems of the Vojvodina milieu. Among his most significant documentaries are the following: "TEST" (1967), "IDVOR PUPIN" (1976) and "WE SHALL WIN" (1979), all awarded at the Belgrade Festival; "PINKI" (1978), "BALAD OF THE HANGED" (1981) and "RETURN" (1984). His feature debut "PARLOG" (1974, Bronze Arena for the best director in Pula) in Hungarian, based on F. Deak's scenario, deals with the problems of young people leaving the village. For the film "TROPHY" (1979, Golden Arena in Pula), he was the co-screenwriter with Deak and for the "SUNSET" (1982) the co-screenwriter with Eva Ras.

Rodena i školovana u Beogradu. Filmski kriticar. Od 25 godina clan je YU-FIPRESCI BRANCH-a i Udruženja filmskih kriticara i novinara Beograda. Zaposlena u Radio Beogradu, piše i za dnevnu, nedeljnu i specijalizovanu štampu Srbije i Crne Gore.

Born and educated in Belgrade. A film critic. At the age of 25 becomes a member of YU-FIPRESCI BRANCH and Belgrade Association of Film Critics and Journalists. Working for the Radio Belgrade, writing for daily, weekly and special newspaper issues in Serbia and Montenegro.